• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/groups/vaazdokumanlari/
  • https://www.twitter.com/@vaazsitesi
Üyelik Girişi
Vaaz Kategorileri
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi9
Bugün Toplam545
Toplam Ziyaret3651199
İslam Ansiklopedisi
Hadislerle İslam
Site Haritası
Takvim
Vaaz Dokumanları

Kadir Gecesi-Diyanet Aylık Dergi Ekim 2005

KADİR GECESİ

 

AYET : KADİR SURESİ – 1/5. AYETLER

 

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ:وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ:لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ:تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْر:سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ:

 

       MEALİ :

 

     “Doğrusu Biz Kur’an’ı Kadir gecesinde indirmişizdir. Kadir gecesinin ne olduğunu sen bilir misin? Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır. Melekler ve ruh (Cebrail) o gecede Rablerinin izniyle her türlü iş için inerler. O gece tan yerinin ağarmasına kadar bir esenliktir.”  (KADİR GECESİ 1–5. AYETLER)

 

     Kur’an-ı Kerim'in ifadesiyle “Kadir Gecesi”; “kandil geceleri” denilen ve İslâm kültür tarihinde bereketli zaman dilimleri olarak çeşitli ibadetlerle ihya edilen, hatta merasimlerle kutlanan gecelerden biri ve en önemlisidir.

     Kadir gecesinin değeri Kadir suresi ile bildirilmiştir. Bu surenin ayetlerinde yüce Allah Kur’an-ı Kerim’i Kadir gecesinde indirdiğini haber vermekte ve “Sen Kadir gecesinin ne kadar değerli, büyük bir gece olduğunu ne bileceksin!” buyurarak, bu gecenin önemini vurgulamaktadır. Devamındaki ayetlerde de onun bin aydan daha hayırlı bir gece olduğunu, meleklerin ve Ruh’un o gece Allah’ın izniyle, takdir edilen her iş için indiklerini ve tan yeri ağarıncaya kadar bu gecenin her bakımdan selâm gecesi olduğunu, bu gece boyunca insanlara sadece hayır ve selâmet takdir edildiğini, sabaha kadar meleklerin, Allah’ın kullarına selâm verdiklerini beyan ederek, bu gecenin fazileti açıklanmaktadır.

     Müfessirler bu surenin, “Biz onu Kadir gecesinde indirdik” ayetindeki “O” zamiriyle, Kur’an’ın kast edildiği konusunda ittifak etmişlerdir.

     Ayrıca “Biz onu indirdik” ifadesi “tamamını indirdik” manasına geldiği gibi, “indirmeye başladık” manasına da gelmektedir. İslâm bilginlerinin çoğu, ayette “peyderpey indirdik” anlamındaki “nezzelna” yerine, “indirdik” anlamındaki “enzelna” fiilinin kullanılmasını gerekçe göstererek, burada Kur'an'ın tamamının ulûhiyet makamından dünya semasına indirilmesinin söz konusu edildiğini ileri sürmüşlerdir. Bazıları ise bu ayetle, doğrudan Hz. Peygamber (SAV)’e gelen Alak suresinin ilk ayetlerinin kastedildiği kanaatindedirler. Her iki yoruma göre de söz konusu zaman diliminin, Kur’an-ı Kerim’in indirilişine sahne olduğu ve bu olayla, bu gecenin büyük bir değer ve şeref kazandığı için bu surede ona “leyletü’l-kadr” denildiği ifade edilmektedir.

 Çünkü zaman ve mekânlar; kendilerinde meydana gelen önemli olaylar sebebiyle değer kazanırlar. Kadir gecesini bu derece değerli ve önemli kılan da Kur’an-ı Kerim’in bu gece indirilmeye başlanmış olmasıdır. Ayette geçen “KADR” kelimesi SÖZLÜKTE; “güç, kudret, hüküm, takdir, şeref, mertebe, ululuk ve tazyik” gibi anlamlara gelmektedir. Şeref ve ululuk anlamı; bu gecenin bin aydan daha şerefli ve daha büyük olduğunu bildirmek içindir. Özellikle Kur’'an’ın bu gecede indirilmesinin, geceyi şereflendirdiğini ve kadrini yücelttiğini ifade etmek üzere ona bu isim verilmiştir.

     Kadir gecesine, hüküm ve takdir gecesi de denir ki, Duhan suresinde, “Kur’an-ı Kerim’in indirildiği, büyük işlerin belirlenip hükme bağlandığı” nın ifade edildiği gece buna işaret eder. Ancak Kur’an-ı Kerim olaylara göre yirmi üç küsur senede indiğine göre, Kadir gecesinde indirilmesi, topluca dünya semasına indirilmesi demektir.

     Tazyik anlamına gelmesi ise; o gece meleklerin inmesi ile yeryüzünde büyük bir izdiham ve sıkışmanın olmasındandır. Bu, ayrıca sonu kurtuluş olan büyük ve şerefli gelişmelerin, büyük şiddet ve baskılar sonucu olabileceğini de gösterir. Kadir gecesinde bu üç anlam da vardır ve “Kadir Gecesi” tabirinin surede üç yerde tekrarlanması buna işaret ediyor olabilir.

     “Kadir gecesinin ne olduğunu sen ne bileceksin!” mealindeki 2. ayetini açıklayan sonraki ayetlerde; onun zamanının belirtilmesi yerine bu gecenin önemi, özellikleri, insanlar için hayır ve bereketi üzerinde durulmuş; gecenin feyiz ve bereketini yakalama gayretini insanlara telkin etmek için de kesin olarak hangi gecede olduğu açıklanmamıştır. Böylece bu gecenin manevî getirilerinden yararlanmak isteyen Müslümanlar, hemen hemen Ramazan’ın her gecesini Kadir gecesiymiş gibi değerlendirmeye çalışacaklardır. Bu da onların çok hayır kazanmalarına vesile olacaktır.

     Yine bu gizliliğin insanların o gecede kazanacakları sevaplara güvenip, diğer zamanlarda kulluk görevlerini ihmal etmelerini önlemek gibi, diğer bazı sebep ve hikmetleri de vardır. “Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır” ayetiyle kişinin, Kur’an’ın indirildiği bu mübarek geceyi değerlendirmekle bin aylık bir ömrü hayırla geçirmiş, yani bereketlendirmiş olacağı belirtilmektedir. Diğer bir ifadeyle, Kadir gecesi'nin bin aydan daha hayırlıdır denilmesi, hayrının çok fazla olduğunu göstermek içindir. Bu fazlalığın miktarını ise ancak yüce Allah bilir.

     Müfessirlerin bir kısmı, bu ayeti hakiki manasında anlayarak bu gecede yapılan ibadet ve hayırların, içinde Kadir gecesinin bulunmadığı tam bin ayda yapılanlardan daha çok sevap getireceğini belirtirler. Bazılarına göre ise, buradaki bin sayısı çokluktan kinayedir. Nitekim birçok dilde olduğu gibi, Arapçada da bin rakamı çokluğu anlatmak için kullanılmaktadır. O halde bu ayette Kadir gecesinde yapılan ibadet ve iyiliklerin, diğer bütün zamanlarda yapılanlardan daha çok sevap getireceği ifade edilmiş olmaktadır.

     Müfessirlerin çoğunluğuna göre 4. ayetteki “Ruh”tan maksat Cebrail (AS)’dır. Cebrail (AS) meleklerden biri olmakla birlikte, makamının yüksekliğini ve şanının yüceliğini göstermek üzere ayrıca zikredilmiştir. Ruha, “meleklerin ileri gelenleri, meleklerin dışında Allah’ın görünmez ordularından bir ordu, rahmet” vb. manalar verenler de vardır.

     5. ayette ise bu gecenin esenlik ve mutluluk gecesi olduğu ifade edilmektedir. Zira melekler, gecenin başından itibaren tan yeri ağarıncaya kadar gruplar hâlinde inerek, müminlere selâm verirler. Bu durum gecenin karanlığı çekilinceye kadar devam eder.

     Kadir gecesinde, Allah Teâlâ Rahman ismiyle tecelli etmektedir. Allah şöyle buyuruyor:

 

فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ:أَمْراً مِّنْ عِندِنَا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ:رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ إِنَّهُ هُوَالسَّمِيعُ الْعَلِيمُ:

 

     “Her hikmetli işe o gecede hükmedilir. (Yani) katımızdan (verilen her) emir. Çünkü biz, peygamberler göndermekteyiz. Senin Rabbinin acıması gereği olarak (gönderdiğimiz elçilere o gece emirlerimizi bir bir açıklar, vahiylerimizi bildiririz) .Doğrusu o işitendir, bilendir.”  (DUHAN SURESİ – 4/6. AYETLER)

     Bu tecelli en az bir yıl boyunca genel esenliğin devamını sağlamakta, düzeni ve dengeyi korumaktadır.

 

KADİR GECESİNİN ZAMANI

 

     Allah, bu surenin ilk ayetinde Kur’an’ın Kadir gecesinde; Bakara suresinde de Ramazan ayında indirdiğini belirtilmiştir:

 

شَهْرُرَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ:

 

     “Ramazan ayı, insanlara yol gösterici, doğrunun ve doğruyu eğriden ayırmanın açık delilleri olarak Kur’an’ın indirildiği aydır.” (BAKARA SURESİ – 185. AYET)  

     Duhan suresinde ise şöyle buyurur:

 

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍمُّبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ:

 

     “Biz onu mübarek bir gecede indirdik.” (DUHAN SURESİ – 3. AYET)

     Allah, bu ayetlerde bu gecenin bereketli, hayırlı, uğurlu ve önemli bir gece olduğu açıkça ifade etmiştir. Dolayısıyla bu ayetlerden, Kadir gecesinin Ramazan ayı içerisinde olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Ramazan’ın hangi gecesine denk geldiği konusunda ise farklı görüş ve rivayetler vardır. Bazı hadis-i şeriflerde bu gecenin, Ramazan ayının son on günündeki tek rakamlı geceler içinde gizlendiği haber verilmiş; bazılarında ise son yedi gecesinde olduğuna dikkat çekilmiştir.

     Kadir gecesinin Ramazan'ın 27. gecesinde olduğu yönünde ise genel bir kanaat oluşmuştur.

 

KADİR GECESİNİ EN GÜZEL ŞEKİLDE DEĞERLENDİREBİLMEK

 

     Yüce Rabbimiz çeşitli zamanlarda bizlere sayısız fırsat ve imkânlar sunmaktadır. Bu fırsat ve imkânları en güzel ve verimli bir şekilde değerlendirmemiz gerekir. İnsanlar arasında da bazı zamanlarda mesai yapanlara, normal zamanların birkaç katı fazla ücret ödenir. Bazen genel af ilân edilir ve çok büyük cezalar dahi bağışlanır. Bazı pazar, panayır ve değişik yerlerde daha büyük oranlarda kârlar sağlanır. Bütün bunları düşündüğümüzde Kadir gecesi gibi zamanların anlamını daha iyi kavrarız. Çünkü o gecenin sahibi olan yüce Allah, kullarından daha cömerttir, Kerim’dir, Gaffar’dır. O’nun hazinesi, cömertliği, keremi, bağışlaması, başkalarınınkiyle asla kıyaslanamaz. Maddî ve manevî nimetler, hazineler O’nun olduğuna göre, kime ne kadar vereceğini de O bilir. İşte Kadir gecesi, O’nun Muhammed (SAV) Ümmetine adeta bir bahşişi, bir genel af ilânı ve bir ikramiyesidir.

     Bu bakımdan Kadir gecesini iyi değerlendirmek gerekir. Ebu Hüreyre (RA)’ın rivayet ettiği bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (SAV) şöyle buyuruyorlar:    

     “Faziletine inanarak ve karşılığını Allah’tan bekleyerek, Kadir gecesini değerlendiren kişinin geçmiş günahları bağışlanır.”

     Hz Aişe (RA) validemiz diyor ki:

      Rasülüllah (SAV)’e sordum: “Ey Allah’ın Rasülü! Kadir gecesine rastlarsam nasıl dua edeyim?” Rasülüllah (SAV) şöyle buyurdu: “Allah'ım sen çok affedicisin, affetmeyi seversin, beni bağışla.” diye dua et.”

     Bu bakımdan Kadir gecesini, her zamankinden daha çok, Kur’an-ı Kerim okuyarak, manasını anlayarak, namaz borcu varsa kaza namazı kılarak, yoksa nafile kılarak, tevbe istiğfarda bulunarak ve dua ederek değerlendirmeli; hayatımızın ve yaşantımızın Kur’an ve Sünnet’e uygun olup olmadığının muhasebesini yapmalı; dargınlık, kırgınlık, kin ve nefretin yerine sevgi, saygı, hoşgörü, dostluk ve kardeşliği hâkim kılmalıyız. Yetimlerin, kimsesizlerin, fakir ve muhtaçların yüzünü güldürmeli, onlara yardım elimizi uzatmalıyız. Geceyi hayatımız için iyi bir fırsat bilmeli, manen bin aydan daha hayırlı olduğu müjdelenen, dolayısıyla, yaklaşık 80 küsur yıllık bir insan ömrüne bedel olan bu geceden gerektiği şekilde istifade etmeliyiz. Sayısız manevî güzelliğin yaşandığı ve mükâfatların sınırsız olarak verildiği bu gecede; özümüze dönerek gaflet içinde geçen günlerimizi sorgulamalı, kendimizle hesaplaşmalı, iyi ve güzel davranışlarımızı artırmaya, kötü davranışlarımızdan uzaklaşarak kalbimizdeki manevî kirleri temizlemeye çalışmalıyız. Ayrıca ibadet ve taatlarımızı sadece bu gibi gün ve gecelere hasretmemeli; hayatımızın her anını Allah'ın rızasına uygun bir şekilde değerlendirmeliyiz.

 

KAYNAK : DİYANET AYLIK DERGİ     EKİM - 2005

 


Yorumlar - Yorum Yaz


2018 Ramazan
Namaz Kitapları
Aydın Gökçe Bey'e Teşekkür
Sitemize Vaaz Ansiklopedisi olarak eklediğim bölüm Aydın Gökçe'nin Almanya'da görevli iken çeşitli kaynaklardan yaptığı vaazları alfabetik sıraya almasıyla oluşmuştur. Kendisine teşekkür ediyorum.
Bu vaazlar ayrıca Dosyalar bölümünde de yer almaktadır. Vehbi Akşit
Vaaz Ansiklopedisi
VAİZLER KÜTÜPHANESİ
Kur'ani Site
Hava Durumu
Anlık
Yarın
12° 13° 9°
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.45875.4806
Euro6.15796.1826
Saat