• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/groups/vaazdokumanlari/
  • https://www.twitter.com/@vaazsitesi
Üyelik Girişi
Vaaz Kategorileri
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi21
Bugün Toplam865
Toplam Ziyaret3091449
İslam Ansiklopedisi
Hadislerle İslam
Site Haritası
Takvim
Vaaz Dokumanları

Şuara Suresi: 69-89. Ayetler

ŞUARA SURESİ – 69/89. AYETLER

 

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَاهِيمَ:إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا تَعْبُدُونَ:قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَاماً فَنَظَلُّ لَهَا عَاكِفِينَ:قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْتَدْعُونَ:أَوْ يَنفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ:قَالُوا بَلْ وَجَدْنَا آبَاءنَاكَذَلِكَ يَفْعَلُونَ:قَالَ أَفَرَأَيْتُم مَّا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ:أَنتُمْ وَآبَاؤُكُمُ الْأَقْدَمُونَ: فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِّي إِلَّا رَبَّ الْعَالَمِينَ:الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ:وَالَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِ:وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ: وَالَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحْيِينِ:وَالَّذِي أَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ:رَبِّ هَبْ لِي حُكْماً وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ:وَاجْعَل لِّي لِسَانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ: وَاجْعَلْنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِالنَّعِيمِ:وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ:وَلَاتُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ:يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ:إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ:

 

     MEALİ :

 

69-) “(Rasülüm!) Onlara İbrahim’in haberini de naklet.”
70-) “Hani o, babasına ve kavmine: Neye tapıyorsunuz? Demişti.”
71-) “Putlara tapıyoruz ve onlara tapmaya devam edeceğiz” diye cevap verdiler.”
72-) “İbrahim: Peki, dedi, yalvardığınızda onlar sizi işitiyorlar mı?”
73-) “Yahut size fayda ya da zarar verebiliyorlar mı?”
74-) “Şöyle cevap verdiler: Hayır, ama biz babalarımızı böyle yapar bulduk.”
75-) “İbrahim dedi ki: İyi ama neye taptığınızı (biraz olsun) düşündünüz mü?”
76-) “İster siz, ister eski atalarınız”
77-) “İyi bilin ki onlar benim düşmanımdır; ancak âlemlerin Rabbi (benim dostumdur)”
78-) “Beni yaratan ve bana doğru yolu gösteren O’dur.”
79-) “Beni yediren, içiren O’dur.”
80-) “Hastalandığım zaman bana şifa veren O’dur.”
81-) “Benim canımı alacak, sonra beni diriltecek O’dur.”
82-) “Ve hesap günü hatalarımı bağışlayacağını umduğum O’dur.”
83-) “Rabbim! Bana hikmet ver ve beni iyiler arasına kat.”
84-) “Bana, sonra gelecekler içinde, iyilikle anılmak nasip eyle!”
85-) “Beni, Naîm cennetinin vârislerinden kıl.”
86-) “Babamı da bağışla (ona tevbe ve iman nasip et). Çünkü o sapıklardandır.”
87-) “(İnsanların) dirilecekleri gün, beni mahcup etme.”

88-) “O gün, ne mal fayda verir ne de evlât.”

89-) “Ancak Allah’a kalb-i selim (temiz bir kalp) ile gelenler (o günde fayda bulur).”

 

İBRAHİM (AS)’IN UYGULADIĞI METOT

 

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَاهِيمَ:

 

     “Onlara İbrahim’le İlgili Haberi De Oku.”

 

     İbrahim (AS), neye niçin tapıldığını kendi kavmine bazı sorular yönelterek inkârcıların akıl ve düşüncelerini gerçeğe çekmeğe çalış­mıştır. Başta babası ve yakınları olmak üzere kendi kavmine putların bir hiç olduğunu anlatmak ve insan eliyle yontulup şekillendirilen bu cisim­lerin hiçbir zaman ilâh olamayacaklarına kalplerini yatıştırmak için onlara art arda şu üç soruyu tevcih etme ihtiyacını duymuştur:

1-) Neye niçin tapıyorsunuz?                                               

2-) Dua ettiğinizde bu putlar sizi duyuyorlar mı?          

3-) Taptığınız zaman size yarar, tapmadığınız zaman zarar verebiliyorlar mı?                                                                                           

     Putlarda en azından bu sıfat ve yeteneklerin bulunmadığı kendiliğin­den ortaya çıkmış bulunuyordu. Nitekim putperestlerin bu sorulara verdik­leri cevap “HAYIR” şeklinde olmuştur.

     Böylece ilâh edinilen cisimlerin tapılmaya lâyık olmadıkları, üstelik on­lardan çok üstün ve çok şerefli olan insanın o gibi şekiller karşısında eğil­mesinin büyük, bir zillet ve aşağılık sayıldığı gerçeği ortaya çıkmış bulunu­yordu.

     İbrahim (AS)’ın kavmi bu çok mantıkî sorular ve doğur­duğu neticeler karşısında fazla bir şey diyemediler, sadece kendilerini hak­lı göstermek için baba ve dedelerinin âdetlerine uyduklarını söyleyebildiler. İbrahim (AS), körü körüne atalarının dinine uymanın, onların izinde yürümenin sakıncalarına dokunarak bunun yarar ve zararlarını tespit et­menin gereğine işarette bulundu.

     Uygulanan bu metot, şüphesiz ki o anda olumlu bir sonuç doğurmamışsa bile, en azından kafalarda bir şüphe kıvılcımının oluşmasını sağla­mıştır.

     İbrahim (AS) bu ön girişten sonra asıl maksada yönele­rek, gerçek anlamda tapılmaya, ibadet edilmeye ancak bir olan, ortağı bu­lunmayan âlemlerin Rabbi Allah’ın lâyık olduğunu anlatmaya çalışmış ve putlardan nefret ettiğini, onları bir bakıma “TEVHİD İNANCI” nı zedelediğin­den düşman kabul ettiğini belirtmekten çekinmemiştir.          

     İbrahim (AS)’ın bu son sözlerinde kullandığı ifade şek­linde bir incelik söz konusudur ki, o da hakikî ilâhın vasıflarından bir kıs­mına parmak basmasıdır. ŞÖYLE Kİ:

1-) Varlık âlemini yaratıp her şeyi türünün özelliğine göre ve hilkatindeki gayesine göre terbiye edip kemale eriştiren ve bundan dolayı Rab sıfatıyla anılan mutlak kudret tek ilâh

2-) İnsanları birçok yeteneklerle yarattıktan sonra onları doğru yola ileten geniş rahmet sahibi benzersiz ilâh

3-) Varlık âleminde yer alan her şeyi insan için yaratan; güneşi, ayı, bulutu, rüzgârı, deniz ve karayı onun hizmetine sevk edip baş eğdiren yüce kudret

4-) İnsana arız olan hastalıkları tedavi için lüzumlu bütün ilâç ve çareleri sergileyen ve bunları elde etmek için aklı kullanmayı, düşünceyi derinleştirmeyi emreden yegâne rahmet sahibi

5-) İnsanı, hayatın anlam ve hikmetini; asıl yaratanı kemal sıfatlarıyla bilip idrak etmesi için yaratıp belli bir süre yaşattıktan sonra öldüren ve sonra da onu gerçek hayata yeniden diriltip kaldıran ilâh

6-) Hesap, ceza ve mükâfat gününde inanan müminlerin dünyada iş­ledikleri günah ve kusurlarını bağışlayan sonsuz merhamet sahibi

     İşte bu kemal sıfatlardan hiçbirini putlarda görmek mümkün değildir. Bu sıfatlar insana asıl yaratanını tanıtmakta ve insan olmamızın mana ve hikmetini öğretmektedir.

 

ALLAH’TAN ŞU ALTI ŞEYİ İSTEMEK

الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ:

     “O ki beni yaratmış ve doğru yola iletmiştir.”

     İbrahim (AS) ilâhî kudretin üstünlüğünü, insan aklının ka­bul edebileceği anlamda açıkladıktan; putların anlamsız boş cisimler olduğunu ortaya koyduktan sonra, insanların hemen her gün daha çok muhtaç bulunduğu şu dört şeyin kaynağının da ancak Cenâb-ı Hak oldu­ğunu belirterek bu düzeyde de O’nun kullarına olan aralıksız rahmet ve inayetine dikkatleri çekmiştir:

 

1-) “O Kİ BENİ YARATMIŞ VE DOĞRU YOLA İLETMİŞTİR.”

 

     Yoktan yaratıp var kılmak Allah'a mahsustur. Kur’ân’ın anlatımıyla insanlar ve sahte ilâhlar bir sivrisinek yaratmaya muktedir değildirler. Ni­tekim bugün ilmî araştırmalar bir hücrenin yapısını tespit edip ortaya koy­muştur, ama ondaki canlılık vasfının nasıl oluştuğunu keşfedememiştir; aynı zamanda ona bu vasfı da verememiştir.

     “DOĞRU YOLA İLETMEK” diye çevirisini yaptığımız “HİDAYET” e erdirmek ise ancak Allah’a mahsustur. Peygamberler, mürşitler ve din âlimlerinin görevi, insanları tehlikeli yola karşı uyarmak; doğru yolu gösterip onları sonsuz bir hayat ve nimetleriyle müjdelemektir. Dinde bu yüce hizmete “İNZAR” ve “TEBŞİR” denilir ki, İslâmî bütün esas ve prensipleri; emir ve nehiyleri, tavsiye ve öğütleri kapsamaktadır.

 

2-) “O Kİ BENİ YEDİRİR VE İÇİRİR.”

 

وَالَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِ:

 

     “Beni yediren, içiren O’dur.”
     Cenâb-ı Hak, Âdem (AS)’ı yaratmayı irade buyurduğunda, önce dünyayı onun ve zürriyetinin rahat yaşayacağı şekilde yaratıp düzenledi. İnsanın önemli ihtiyaçlarından olan yiyecek ve içecek maddelerini belli bir plân ve programa bağlayıp ortamı ve şartları yeterli şekilde hazırladı: Toprak, bu­lut, rüzgâr, hava, güneş ve sayısı belirsiz canlıları bunun için hizmete şevketti.

     Görüldüğü gibi, insanları yedirip içiren hakikatte Cenâb-ı Hak’tır. İb­rahim (AS) bu inceliğe parmak basarak her çeşit nimetin sonsuz kudret sahibi Allah’tan geldiğini belirterek bizi bu konuda da aydınlatmış­tır.

     Doğunun yetiştirdiği ünlü halk filozofu ŞEYH SADİ bu gerçeği şu söz­leriyle çok güzel tasvir etmiştir:

     “Bulut, rüzgâr, ay, güneş, gök ve zaman hepsi birden senin eline bir parça ekmek ulaşsın diye hizmet vermektedir­ler. O halde eline ulaşan bir parça ekmeği gafletle yemen insaf şartına ve ölçüsüne uygun düşmez.”

 

3-) “HASTALANDIĞIM ZAMAN O BANA ŞİFA VE­RİR.”

 

وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ:

 

      “Hastalandığım zaman bana şifa veren O’dur.”
     İnsana şifa veren bütün bitkileri taşıdıkları özellikleriyle yaratan Ce­nâb-ı Hak’tır. İlim adamları, kimyacılar, eczacılar ancak bu bitkilerin kim­yevî tahlilini yapıp neyin ne için faydalı, ya da zararlı olduğunu tespit et­mektedirler. Hiç kimse kâinat plânında yer almayan, aslı ve mayası bulun­mayan bir ilâç icat etmemiştir. Zira bu mümkün değildir. O nedenle İslâm Dini, bir hastalıktan dolayı ilâç alınırken şifayı o ilâçtan veya tavsiye eden­den değil, onu yaratıp yararlanma düzeyine getiren Cenâb-ı Hak’tan bekle­meyi telkin ve tavsiye etmiştir. Bu inceliğe değinip bizi yeterince aydınlatan Resûlullah (SAV) Efendimiz şöyle buyurmuştur:

     “Her hastalık ve illetin bir devası (ve şifası) vardır.”

     “Cenâb-ı Hak ne zaman, nerede bir hastalık ve illet yaratmışsa, mut­laka (ona karşılık) deva (ve şifa) da yaratmıştır.”

     “Allah hiçbir hastalık ve illet indirmemiştir ki, onun şifasını da indir­miş olmasın.”

     Bu hadisi şöyle de tercüme edebiliriz: “Cenâb-ı Hak ne kadar bir has­talık ve illet indirmişse, mutlaka onun şifasını da indirmiştir.”

 

4-) “O Kİ BENİ ÖLDÜRÜR, SONRA DA DİRİLTİR.”

 

وَالَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحْيِينِ:

 

     “Benim canımı alacak, sonra beni diriltecek O’dur.”
     Bedene yerleştirdiği -ruhu hakikî manada Cenâb-ı Hak çekip alır. An­cak ne var ki, bunun için meydana gelecek birtakım sebepleri O daha ön­ceden ezelî ve ebedî ilmiyle tespit edip “ECEL” denilen olayı ona göre takdir etmiştir.

     Bu bakımdan insanı öldüren, yani vakti gelince ruhunu çekip alan Ce­nâb-ı Hak’tır. Öldürülme veya bir kazaya uğrayıp hayatı kaybetme olayları birtakım zahirî sebeplerdir.

     Öldükten sonra kudretini izhar edip ikinci hayata diriltip kaldırma da ancak Cenâb-ı Hakk’a mahsustur. Bedenden ayrılıp Berzah âleminde bek­lemekte olan insanî ruhlar için yeniden beden denilen varlığı yaratma kud­reti O’na aittir. Elementleri bir araya getirip hücreleri ve onları bir araya getirip bedeni oluşturmak beşer kudretinin çok üstünde ve ötesindedir. Ni­tekim yeşeren bitkilerin sararıp çer-çöp haline geldikten sonra ya tohum­ları, ya kökleri veya taşıdıkları sporları belli bir plân ve programa göre düzenleyip harekete geçiren Cenâb-ı Hak olmakla beraber; kökleri, to­humları ve sporları genetik bir düzenlemede tutan ve devam ettiren de Ce­nâb-ı Hak’tır. O, bitkilerde bu özellik ve kudreti yaratmamış olsaydı, hangi ilim adamı bir tohum meydana getirebilirdi? İşte kıyamet gününde insan­ları diriltmesi böyle bir düzenleme ve kudretle gerçekleşecektir.

     Şüphesiz ki insanın, sıraladığımız bu dört şeyden zaman zaman gaflet etmesi hata ve günahtır. O bakımdan İbrahim (AS) buna işa­retle içinden geçeni şöyle dile getirmiş ve gaflet etmememizi tavsiyede bulunmuştur:

 

وَالَّذِي أَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ:

 

     “O ki, hesap-ceza günü günah ve kusurlarımı bağışlamasını O’ndan ummaktayım.”

 

İBRAHİM (AS)’IN ALTI MADDELİK DİLEĞİ

 

     İbrahim (AS) dünya ve âhiretini ilâhî hoşnutluk düzeyin­de tutup saadete çevirmek için Cenâb-ı Hak’tan ayrıca altı maddelik bir dilekte bulunmuş ve böylece kendisinden sonraki müminlere de kalıcı bir ölçü ve öğüt bırakmıştır. ŞÖYLE Kİ:

 

 

 

 

1-) “RABBİM, BANA HÜKÜM VE HİKMET VER.”

 

رَبِّ هَبْ لِي حُكْماً:

 

      “Rabbim! Bana hikmet ver.”

     HÜKÜM: Çok geniş kapsamlı bir kelimedir. Bulunduğu ayete ve yer aldığı konu ve cümleye göre yorumlanır. Burada ise, Allah’ın koymuş ol­duğu helâl-haram sınırlarını ve onlarla ilgili hükümleri bilmek ve aynı za­manda din ve dünya işlerinde bilgili ve anlayışlı olmaktır. Daha çok faydalı olabilmek için İbrahim (AS) böyle bir dilekte bulunmuştur.

     Nitekim İbni Abbas ve Mukatil de hükmü buna yakın bir anlamda yo­rumlamışlardır.

     Şüphesiz ki kendini bu dilek doğrultusunda yetiştiren bir mümin, her vesileyle bağlı bulunduğu aile ve toplum için huzur ve güven kaynağı olur. Özellikle din ve ahlâk bakımından ihmal edilen toplumların bu ölçüde yeti­şen müminlere günümüzde daha çok ihtiyacı vardır diyebiliriz.

 

2-) “VE BENİ İYİ-YARARLI KİŞİLERE ERİŞTİR.”

 

وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ:

 

     “Ve beni iyiler arasına kat.”
     Hayatını imana dayalı olan iyi yararlı amellerle donatan kişiler, ger­çekten en bahtiyar ve mutlu kimselerdir. Onlar ülkenin manevî direkleri, toplumun güven kaynağı, peygamberlerin gerçek vârisleri, meleklerin ya­kın dostları, Allah’ın sevgili kullarıdır. Gönderilen her peygamber, indirilen her kitap mutlaka hakikî imanın en verimli ürünü olan sâlih amelleri telkin ve tavsiye etmekle kalmamış, bunun eğitim yoluyla gönüllere işlenmesini, öğretim yoluyla kafalara nakşedilmesini emretmişlerdir.

     İbrahim (AS) sâlih kulların önde gelenlerinden biri olmakla beraber, onlara hem dünyada, hem kabir âleminde, yani Berzah’ta, hem de âhirette arkadaş olmanın büyük bir saadet olduğuna atıfta bulunmuş ve kendisin­den sonrakilere toplum hayatını düzen ve dengede tutacak kişilerin ancak “SALİHLER” olduğuna işarette bulunmuştur.

 

3-) “SONRA GELENLER ARASINDA DOĞRU BİR DİL İLE (ANILMAMI) BANA SAĞLA.”

 

وَاجْعَل لِّي لِسَانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ:

 

     “Bana, sonra gelecekler içinde, iyilikle anılmak nasip eyle!”
     Güzel bir anı, övgü değer anlamda unutulmaz bir isim bırakıp gitmek elbette ki hakiki müminin yolu ve meşrebidir. Bunun için de 60–70 yıllık kısa bir ömrü Allah’ın dilediği şekilde değerlendirmek gerekmektedir. Zira iyi olgun bir insan olmak zor; kötü bir insan olmak kolaydır. Önemli olan, iman ve iradeyi son sınırına kadar kullanıp zorluğu yenmek ve aradaki en­gelleri bir bir selâmetle aşmaktır.

     İbrahim (AS)’ın bu uğurda harcadığı mesaiyi, verdiği mü­cadeleyi dikkate aldığımızda, Onun kendisinden sonrakilere örnek alına­cak çok güzel şeyler bıraktığını anlamakta gecikmeyiz.

     “Kim Allah içinse, Allah da onun içindir.” hikmeti böylece tecelli etmiş ve İbrahim (AS) doğru bir dil ile anılma bahtiyarlığına lâyık görül­müştür.

     M.Ö. yaklaşık 2000 yıllarında yaşayan bu kadri yüce peygamber hem Tevrat’ta, hem İncil’de, hem de Kur’ân-ı Kerim’de anlatılmakta ve kitap eh­li tarafından da sevilip sayılmaktadır. Şüphesiz bu öyle yönlendirici bir olaydır ki Cenâb-ı Hak gözlerimizin önüne sermekte ve bu açıdan feyizli, bereketli bir hayat düzeni kurmamızı ilham etmektedir.

 

4-) “BENİ, NAİM CENNETİ’NİN VÂRİSLERİNDEN EYLE.”

 

وَاجْعَلْنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِالنَّعِيمِ:

 

      “Beni, Naîm cennetinin vârislerinden kıl.”
     Böylece İbrahim (AS) dünya ile âhiret arasında en sağ­lam köprü ve bozulmaz denge kurmanın yol ve yöntemini öğretmekte; bir fani İçin yaratıldığı hikmete yönelik bir hayat sürmek suretiyle âhirette gayeler gayesi olan ilâhî rızaya mazhar kılınıp nimetlerin köpürdüğü cen­nete vâris olmaktan daha yararlı bir şeyin düşünülemeyeceğini hatırlat­maktadır.

 

5-) “BABAMI DA BAĞIŞLA; ÇÜNKÜ GERÇEK­TEN O (DOĞRU YOLDAN) SAPMIŞLARDANDIR.”

 

وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ:

 

     “Babamı da bağışla (ona tevbe ve iman nasip et). Çünkü o sapıklardandır.”
     Bilindiği gibi, her peygamber önce yakınlarını hakka davetle işe başla­mıştır. İbrahim (AS) da aynı metodu izleyen büyük bir peygamber­dir. Ne var ki, bütün gayret ve arzusuna rağmen babasını putperestlikten geri döndürememiş ve zaman zaman Cenâb-ı Hakk’ın onu doğru yola eriştirmesi, küfür kirinden temizleyip “TEVHÎD İNANCI” ile cilâlanmasını dilemiş­ti. Ancak o, bu arzusunu belli bir sınıra kadar götürdükten sonra babası­nın cidden bir hak düşmanı olmakta ısrar edip kalacağını iyice anlayınca ve bu hususta kendisine vahiy veya ilham gelince, artık onun için istiğfar­da bulunmamış, yani ilâhî mağfirete mazhar kılınmasıyla ilgili dilek ve te­mennisinden vazgeçmiştir.

     Nitekim Kur’an, bu konuyu şöy­le açıklamakta ve müminlere bir ölçü ve kıstas vermektedir:

 

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلاَّ عَن مَّوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لأوَّاهٌ حَلِيمٌ:

 

     “İbrahim'in kendi babası için istiğfarına gelince, bu sırf ona verdiği bir sözden dolayı idi. Babasının bir Allah düşmanı olduğu ona belli olunca, İbrahim ondan ilgisini kesip uzaklaştı. Doğrusu İbrahim yufka yürekli ve çok yumuşak tabiatlı, güzel ahlâklı idi.” 

(TEVBE SURESİ 114. AYET)

     MÜFESSİR KURTUBÎ BU KONUDA ŞÖYLE DEMİŞTİR: “İbrahim (AS)’ın ba­bası zevahiri dikkate alarak oğluna, sırası gelince iman edeceğini söz ver­mişti. O bakımdan İbrahim (AS) onun için istiğfarda bulun­muştur. Ancak babasının verdiği sözü yerine getirmediğini görünce ondan ilgisini kesip uzaklaşmıştır.”

     Yukarıda konumuzu oluşturan ayette, İbrahim (AS)’ın babası için istiğfarda bulunduğu dönem, onun verdiği sözü yerine getirmesine ümit beslediği günlerdir. Tabii küfür üzerine ölen bir kimse için ne dua, ne de istiğfar etmek caizdir. O bakımdan İbrahim (AS)’ın yap­tığı dua ve istiğfar da, babası henüz ölmeden önceye aittir.

     SONUÇ OLARAK BU AYETİN BİZE VERDİĞİ ÖĞÜT ŞUDUR: Salih bir müminin, hayatta olup iman etmesi umulan babası için dua ve istiğfarda bulunması caizdir. Günahkâr olarak ölen ana-babası için de her zaman dua ve istiğ­farda bulunması sünnettir. Küfür üzere ölen ana-baba, yakınlar ve tanı­dıklar için hiçbir zaman dua ve istiğfar yapılmaz. Kur'ân ve Sünnet bunun doğru olmadığında birleşmiştir.

 

6-) “BENİ (CANLILARIN) DİRİLİP KALDIRILACAKLARI GÜN REZİL VE RÜSVA EYLEME.”

 

وَلَاتُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ:

 

     “(İnsanların) dirilecekleri gün, beni mahcup etme.”

     Şüphesiz insan İçin en büyük rüsvalık, âhirette bütün insanların, cin­lerin ve meleklerin hazır ve şahit bulunduğu hesap alanında kötülük ve gü­nahlarının ağır gelmesi; geriye kalan az bir iyilik ve sevabın da alınıp hak sahiplerine verilmesiyle neticelenen bir iflastır.

     O halde âhiret gününde Cenâb-ı Hakk’ın rüsva etmeyeceği peygam­berler, şehitler, sıddîkler ve sâlihlerin yolunu seçip o kafileye katılmamız gerekmektedir. İbrahim (AS)’ın bu husustaki duası bize yol göstermekte ve ölmeden önce kendimizi insanlığımıza yakışan bir düzeye getirerek peygamber terbiyesiyle hayatımızı süslememizi telkin etmektedir.

 

O GÜN MAL VE EVLÂT FAYDA VERMEZ

 

يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ:

 

     “O gün, ne mal fayda verir ne de evlât.”
     Günahkâr ölen bir baba ve anneye, âhiret gününde herkes kendi ame­liyle baş başa kaldığında evlâdı bile bir yarar veremeyeceği gibi, küfür üze­re ölen babası Azer'i, büyük peygamberlerden olan İbrahim (AS) kurtaramayacaktır. Zira soy sop bağı daha çok dünyaya yönelik bir duygudur ki nesli devam ettirme kanunuyla bağlantılıdır. Âhirette böyle bir kanun söz konusu olmayacağına göre, evlâtla ana-babası ve hısımları arasında ciddi bir bağ kalmayacaktır. Ancak Allah’ın şefaate izin verdiği kimselerin fay­dası umulur.

     O halde şu ölümlü hayatta ve hazırlık döneminde mal ve evlâttan ya­na günah işlemenin, onlar sebebiyle Allah’a ibadeti terk etmenin makul hiç­bir yanı ve mazur gösterilecek hiçbir ciheti yoktur.

 

 

 

 

ANCAK ALLAH’A SELİM BİR KALP İLE GELENLER MÜSTESNA

 

إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ:

 

     “Ancak Allah’a kalb-i selim (temiz bir kalp) ile gelenler (o günde fayda bulur).”

     Selim kalp deyimi üzerinde farklı yorumlarda bulunulmuştur. Onları şöyle özetleyip sıraya koyabiliriz:

A-)  Şüphe ve tereddütten arınmış bir kalp,

B-)  Küfür, nifak, kıskançlık, düşmanlık gibi manevî hastalık taşımayan kalp,

C-)  Bidatlerden uzak, sünnet ile iç içe olan kalp,

D-)  Madde saltanatının esiri olmayan; iman nimetini bütün nimetlerin üstünde tutup bundan dolayı Allah’a hamd ve şükür eden kalp,

E-)  İbadet ve taât ile gelişen; zikrullahtan derin zevk alan kalp,

F-)  Kur’ân ile aydınlanan ve bu aydınlığını bütün organlara yansıtan kalp..

     İşte kıyamet gününde kişiye fayda verecek en kıymetli varlığı bu ölçülerde olan kalbidir. Görüldüğü gibi Cenâb-ı Hak bu gerçeği kendi kita­bında en duyarlı ve veciz bir anlatımla gönüllere neşter vururcasına açık­lamaktadır.

 

AYETLER ARASINDA BAĞLANTI

 

     Yukarıdaki ayetlerle, İbrahim (AS)’ın kendi kavmi ile se­viyeli tartışmasına ve her mümin için ölçü ve kıstas olacak şekilde onun dileklerine yer verildik Böylece sıkıntılı günler geçirmekte olan Hz. Peygam­ber (SAV) ve arkadaşlarına zaferin yakın olduğu müjdesi kapalı bir anla­tımla haber verildi.

 

KAYNAK : İLMİN IŞIĞINDA ASRIN KUR’AN TEFSİRİ     CELAL YILDIRIM

 


Yorumlar - Yorum Yaz


Kurban Dokumanları
Namaz Kitapları
Aydın Gökçe Bey'e Teşekkür
Sitemize Vaaz Ansiklopedisi olarak eklediğim bölüm Aydın Gökçe'nin Almanya'da görevli iken çeşitli kaynaklardan yaptığı vaazları alfabetik sıraya almasıyla oluşmuştur. Kendisine teşekkür ediyorum.
Bu vaazlar ayrıca Dosyalar bölümünde de yer almaktadır. Vehbi Akşit
Vaaz Ansiklopedisi
VAİZLER KÜTÜPHANESİ
Kur'ani Site
Hava Durumu
Anlık
Yarın
10° 15° 5°
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar3.94973.9655
Euro4.63454.6531
Saat